Trung Quốc nguy cơ giống Liên Xô nếu thất bại c.hiến lược “Vành đai, con đường“?

June 11, 2020 Lượt xem: 48

Hiện nay, cùng với c.hiến t.ranh thương mại Trung – Mỹ, dư luận tỏ ra lo ngại trước triển vọng hợp tác với Trung Quốc trong xây dựng “Vành đai, con đường” với rất nhiều dự án thiếu hiệu quả.


Trung Quốc tìm mọi cách bảo đảm cho các dự án “Vành đai, con đường” thành công. Ảnh: Getty Images.

Tờ Đại kỷ nguyên ngày 16/8 có bài viết cho rằng hiện nay có nhiều nước tham gia sáng kiến “Vành đai, con đường” của Trung Quốc đang gặp khó khăn về kinh tế như đồng tiền mất giá nghiêm trọng, lạm phát gia tăng. Đầu tư của Trung Quốc tại các nước này xem ra đã khó có thể thu hồi. Vì vậy, nếu “Vành đai, con đường” thất bại thì Trung Quốc sẽ “sụp đổ”.

“Nguy cơ giống Liên Xô”

Hiện nay, sáng kiến “Vành đai, con đường” của Trung Quốc không chỉ khiến cho nhiều nước nợ nần chồng chất, mà còn bị một số nước cảnh giác, ngăn chặn. Tờ Bloomberg dẫn chứng cho rằng rất nhiều khoản đầu tư thiếu hiệu quả của Trung Quốc có thể khiến cho Trung Quốc đổ vỡ, giống như Liên Xô đã đầu tư vào Siberia trước đây.

Bắt đầu từ thập niên 1960, Siberia đã thu hút 1/3 thiết bị xây dựng hạng nặng của Liên Xô, khai thác tài nguyên thiên nhiên ở Siberia đã tiêu tốn một phần rất lớn ngân sách đầu tư, trong khi đó GDP của Liên Xô hầu như không tăng trưởng. Điều này là một trong những nguyên nhân quan trọng khiến cho Liên Xô bị sụp đổ.

Bắt đầu từ tháng 8/2018, Tổng thống Mỹ Donald Trump liên tiếp tuyên bố trừng phạt kinh tế đối với Iran, Nga và Thổ Nhĩ Kỳ, những nước này cũng đồng thời là những mắt xích quan trọng của sáng kiến “Vành đai, con đường”, điều này đã gây chú ý cho truyền thông phương Tây.

Theo Bloomberg, “Vành đai, con đường” có liên quan đến sự thành bại của Trung Quốc. Giống như Liên Xô vào thập niên 1970, kinh tế Trung Quốc hiện đã đi đến điểm cuối, cộng với sáng kiến “Vành đai, con đường” tiến hành đầu tư những khoản tiền khổng lồ ở những khu vực không thu được lợi ích, có thể sẽ làm sụp đổ Trung Quốc.

Có phân tích cho rằng giống như Liên Xô ở thập niên 1980, sự thịnh vượng lâu dài do sức lao động của Trung Quốc mang lại đã kết thúc, do đó Trung Quốc muốn thông qua đầu tư để duy trì tăng trưởng. “Vành đai, con đường” nếu thất bại thì Trung Quốc có thể sẽ đi theo con đường của Liên Xô.

Thất bại của nhiều dự án

Một nghiên cứu do Trung tâm nghiên cứu c.hiến lược và quốc tế Mỹ đưa ra vào tháng 3/2018 cho biết trong 68 quốc gia tham gia “Vành đai, con đường”, đã có 23 nước rơi vào rủi ro “mắc nợ”, trong đó có 8 nước đã tăng rủi ro rơi vào “nợ công”.

Hiện nay, do không thể hoàn trả khoản nợ cho Trung Quốc, Sri Lanka đã chuyển quyền kiểm soát cảng Hambantota có ý nghĩa c.hiến lược cho Trung Quốc. Sri Lanka đã cầu cứu IMF trợ giúp. Một nước khác rơi sâu vào rủi ro nợ nần vì “Vành đai, con đường” là Pakistan dự kiến cũng sẽ đề nghị trợ giúp vào mùa thu năm nay.


C.hiến lược “Vành đai, con đường” của Trung Quốc. Ảnh: Asia Times.

Theo nhiều học giả, kế hoạch “Vành đai, con đường” của Trung Quốc có dấu hiệu “thất bại”, gần đây có một loạt công trình đã bị hủy bỏ do vốn của bên tham gia không đủ và có cân nhắc về chính trị quốc tế.

Từ Pakistan, Tanzania đến Hungary, nhiều công trình “Vành đai, con đường” gần đây bị hủy bỏ, bởi vì rất nhiều nước lo ngại Trung Quốc muốn kiểm soát họ thông qua các dự án này.

Hành lang kinh tế Trung Quốc – Pakistan cũng bị bao phủ bởi bóng đen bởi “quân nổi dậy”. Các phần tử vũ trang nổi dậy địa phương đã đ.ánh b.om đường ống khí đốt và tàu hỏa, t.ấn c.ông các kỹ sư Trung Quốc.

Các dự án đường sắt cao tốc của Trung Quốc ở Đông Nam Á có tiến độ rất khác nhau, trong đó dự án đường sắt ở Thái Lan mãi đến tháng 7/2018 mới khởi công. Dự án đường sắt Trung – Lào mặc dù đã bắt đầu khởi công, nhưng đã gây tranh cãi về khoản đầu tư khổng lồ.

Ngoài ra, Trung Quốc thu lợi lớn hơn nhiều các nước Trung Á trong các dự án “Vành đai, con đường”, vì vậy đã gây lo ngại cho các nước Trung Á, làm cho các dự án này rơi vào khó khăn. Dự án đường sắt của Uzbekistan đã bị dừng lại do sự phản đối của Kyrgyzstan.

Báo chí Nga gần đây cho rằng khi các dự án “Vành đai, con đường” ở khu vực Trung Á ngày càng nhiều thì dư luận nước sở tại ngày càng cảnh giác với Trung Quốc, thậm chí cho rằng các dự án và hoạt động làm ăn kinh doanh của phía Trung Quốc không có lợi cho môi trường sinh thái của Trung Á, đồng thời làm nảy sinh nghiêm trọng tham nhũng.

Việc Trung Quốc mở rộng vai trò ảnh hưởng ở Trung Á cũng gây lo ngại cho Nga, tác động đến Liên minh kinh tế Á – Âu do Nga khởi xướng. Vì vậy Nga có thể áp dụng thái độ và hành động “ngăn chặn”.

Trung Quốc gắn xây dựng “Vành đai, con đường” với thúc đẩy xây dựng Cộng đồng chung vận mệnh nhân loại. Nhưng theo một nghiên cứu mới nhất của Trung tâm nghiên cứu c.hiến lược và quốc tế Mỹ, các nước tham gia “Vành đai, con đường” không được lợi bao nhiêu.

Đến nay, trong các dự án Trung Quốc bỏ vốn ra xây dựng ở 35 quốc gia Âu – Á, có 89% nhà thầu là doanh nghiệp Trung Quốc, chỉ có 11% nhà thầu đến từ các nước khác.

Đối trọng từ Mỹ

Ngay từ tháng 10/2017, Ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson đã phê phán sáng kiến “Vành đai, con đường” là “học thuyết kinh tế c.ướp đ.oạt”, cho rằng sáng kiến này khiến cho rất nhiều quốc gia rơi vào gánh nặng nợ nần trầm trọng, hơn nữa cũng không đem lại lợi ích kinh tế và việc làm cho địa phương sở tại.

16 Thượng nghị sĩ Mỹ vừa gửi thư lên cho Bộ trưởng Tài chính Mỹ Steven Mnuchin và Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo đề nghị chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump ngăn chặn các khoản nợ nần của “Vành đai, con đường”.

Ông Mike Pompeo nhấn mạnh: “Chúng tôi tuyệt đối sẽ không tìm kiếm bá quyền ở Ấn Độ – Thái Bình Dương. Chúng tôi cũng phản đối bất cứ nước nào làm như vậy”. Dư luận quốc tế cho rằng, c.hiến lược Ấn Độ – Thái Bình Dương của Mỹ là một đối trọng của “Vành đai, con đường” của Trung Quốc.

Ngay sau khi Mỹ công bố kế hoạch kinh tế mới cho khu vực, các đồng minh thân cận của Mỹ như Australia, Nhật Bản đã hưởng ứng tích cực. Điều này báo hiệu một cuộc cạnh tranh c.hiến lược diễn ra ngày càng tăng ở khu vực giữa Trung Quốc với Mỹ và đồng minh. Cuộc đối đầu này có lẽ sẽ kéo dài và còn phải tiếp tục chờ quan sát.

TDT

Loading...

Bài viết liên quan